Ransomware là gì?
Ransomware là loại phần mềm độc hại mã hóa dữ liệu của nạn nhân và đòi tiền chuộc để giải mã. Đây là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng nhất hiện nay.
Các loại Ransomware phổ biến
1. WannaCry
Xuất hiện năm 2017, WannaCry đã gây thiệt hại hàng tỷ USD toàn cầu, tấn công vào hơn 200,000 máy tính ở 150 quốc gia.
2. LockBit
Ransomware-as-a-Service (RaaS), cho phép kẻ tấn công thuê dịch vụ để tấn công.
3. REvil
Nhắm vào các doanh nghiệp lớn, yêu cầu tiền chuộc lên đến hàng triệu USD.
Cách lây nhiễm Ransomware
- Email lừa đảo: Đính kèm file độc hại
- Website giả mạo: Tải phần mềm crack, keygen
- Khai thác lỗ hổng: Hệ thống không được cập nhật
- USB nhiễm virus: Tự động chạy khi cắm vào
Dấu hiệu bị nhiễm Ransomware
🚨 Cảnh báo:
- File bị đổi đuôi (.encrypted, .locked, .crypted)
- Không mở được file
- Xuất hiện màn hình yêu cầu tiền chuộc
- CPU và RAM tăng đột ngột
Cách phòng chống
1. Backup thường xuyên
Áp dụng quy tắc 3-2-1:
- 3 bản sao dữ liệu
- 2 loại phương tiện khác nhau
- 1 bản lưu offline hoặc cloud
2. Cập nhật hệ thống
- Cập nhật Windows Update đầy đủ
- Update phần mềm thường xuyên
- Vá lỗi bảo mật ngay khi phát hành
3. Sử dụng bảo mật
- Antivirus có phát hiện ransomware
- Firewall
- Anti-malware
4. Nâng cao nhận thức
- Không mở email lạ
- Không tải file từ nguồn không rõ
- Kiểm tra link trước khi click
Xử lý khi bị nhiễm
Bước 1: Ngắt kết nối
Ngay lập tức ngắt internet và mạng LAN để tránh lây lan.
Bước 2: Không trả tiền
FBI và các chuyên gia khuyên không nên trả tiền vì:
- Không đảm bảo lấy lại dữ liệu
- Khuyến khích tội phạm
- Có thể bị tấn công lại
Bước 3: Xác định loại ransomware
Sử dụng ID Ransomware để xác định và tìm công cụ giải mã.
Bước 4: Khôi phục từ backup
Nếu có backup, format lại máy và restore dữ liệu.
Bước 5: Liên hệ chuyên gia
Nếu dữ liệu quan trọng và không có backup, liên hệ dịch vụ chuyên nghiệp.
Kết luận
Ransomware là mối đe dọa nghiêm trọng nhưng có thể phòng tránh. Đầu tư vào backup và bảo mật là cách tốt nhất để bảo vệ dữ liệu của bạn.